Ghi chép từ những trang sách

Ngàn mặt trời rực rỡ — Hai người phụ nữ và một Kabul đầy vết thương

Review Ngàn mặt trời rực rỡ của Khaled Hosseini: cuốn tiểu thuyết về tình bạn, nỗi đau và sức chịu đựng, đọc xong mình hiểu hơn về người phụ nữ quanh mình.

Văn học & cuộc sống
Bìa sách Ngàn mặt trời rực rỡ
Cuốn sách trong bài

Ngàn mặt trời rực rỡ

Khaled Hosseini

Mình đọc Ngàn mặt trời rực rỡ vào một đêm mất ngủ, định đọc vài chương cho buồn ngủ rồi tắt đèn. Kết quả là ngồi tới gần sáng, mắt cay xè, sáng hôm sau đi làm mà đầu vẫn còn nghĩ về hai người phụ nữ trong truyện. Đây là tiểu thuyết của Khaled Hosseini, tác giả của Người đua diều, kể về đời sống phụ nữ Afghanistan qua nhiều thập kỷ chiến tranh. Cuốn này hợp với ai thích truyện nặng cảm xúc, chấp nhận khóc, và muốn nhìn một đất nước xa lạ bằng con mắt của những con người rất cụ thể.

Ngàn mặt trời rực rỡ nói về gì

Truyện xoay quanh hai người phụ nữ sinh ra ở hai thế hệ khác nhau: Mariam, đứa con ngoài giá thú lớn lên trong sự xa lánh, và Laila, cô gái trẻ được cha mẹ yêu thương và cho đi học tử tế. Chiến tranh và biến cố gia đình đẩy họ vào cùng một mái nhà, dưới quyền một người đàn ông hà khắc.

Ban đầu hai người ghét nhau, ghen nhau, tránh mặt nhau. Dần dần, trong căn nhà ngột ngạt ấy, họ trở thành chỗ dựa của nhau. Bối cảnh lịch sử chạy phía sau: Kabul qua nhiều giai đoạn đổi chủ, từ những ngày còn bình yên tới khi súng đạn và cấm đoán bủa vây.

Hai người phụ nữ ngồi uống trà trên mái nhà lúc hoàng hôn Ảnh: hai người phụ nữ ngồi cạnh nhau trên mái nhà lúc chiều muộn, gợi tình bạn lặng lẽ giữa Mariam và Laila — thứ ấm áp duy nhất giữa câu chuyện u tối — ảnh minh hoạ do AI tạo (Grok Imagine)

Tên sách lấy từ một câu thơ tả vẻ đẹp của Kabul. Mình thích cách chọn tên này: một cái tên rất sáng cho một câu chuyện rất tối, và chính sự đối lập đó là cái làm mình ám ảnh.

Những ý mình nhớ nhất

Làm “người tử tế” không bao giờ là chuyện nhỏ

Mariam lớn lên với câu dặn đau lòng của mẹ: người phụ nữ phải học cách chịu đựng. Cô chịu đựng suốt cả đời, nhưng điều làm mình nể là cô không biến thành người cay nghiệt. Đến cuối truyện, một hành động của cô thay đổi mọi thứ, và mình nghĩ đó là hình ảnh đẹp nhất về lòng can đảm: không ồn ào, chỉ lặng lẽ chọn bảo vệ người khác.

Mình từng thấy mẹ mình và mấy dì hàng xóm hay nhịn nhục kiểu vậy. Đọc xong, mình nhìn lại những cái nhịn ấy với sự kính trọng nhiều hơn là chuyện “bà nhà mình hiền quá”.

Tình bạn có thể mọc lên từ chỗ không ai ngờ

Hai người phụ nữ từ ghét bỏ thành chị em là phần mình thấy thật nhất của sách. Không có khoảnh khắc “hoà giải” kịch tính nào, chỉ là chia nhau bữa cơm, một lời hỏi han, một lần che chở. Hosseini viết rất kiệm lời ở đoạn này, nên nó thấm.

Mình rút ra một điều áp dụng được ngay: đừng vội kết luận về người sống chung với mình, nhất là khi cả hai cùng đang chịu áp lực. Mình đã thử với đồng nghiệp hay gây khó dễ, hoá ra họ cũng đang gồng.

Cánh cửa gỗ mở hé với tia nắng chiếu vào căn phòng trống Ảnh: cánh cửa mở hé để tia sáng lọt vào căn phòng trống, tượng trưng cho thứ hy vọng mỏng manh vẫn len được vào cuộc đời bị giam hãm của các nhân vật — ảnh minh hoạ do AI tạo (Grok Imagine)

Giáo dục là thứ không ai lấy đi được

Cha của Laila tin rằng một xã hội không thể đi lên nếu phụ nữ bị bỏ lại phía sau, và ông đầu tư cho con gái học hành. Chi tiết này nhỏ nhưng xuyên suốt: những gì Laila học được là thứ giúp cô nghĩ, quyết định và sống sót về sau.

Đọc đến đây mình chợt nhớ có những năm mình xem việc học là nghĩa vụ. Cuốn sách cho mình thấy ở nhiều nơi khác, đó là đặc quyền phải giành giật.

Chiến tranh nhìn từ trong căn bếp

Hầu hết tiểu thuyết chiến tranh kể từ chiến trường. Cuốn này kể từ trong nhà: chuyện cái ăn, chuyện được hay không được ra đường, chuyện phải mặc gì. Nhờ vậy, lịch sử không còn là mốc thời gian khô khan mà là cảm giác bị siết dần từng chút một.

Bàn tay cầm hạt giống trên nền đất nứt nẻ có mầm xanh nhỏ Ảnh: bàn tay đưa hạt giống lên trên nền đất khô nứt, bên cạnh là mầm xanh và bình minh phía xa, nói về niềm tin vào tương lai sau mất mát mà cuối truyện để lại — ảnh minh hoạ do AI tạo (Grok Imagine)

Điểm mình thích

  • Nhân vật có chiều sâu: không ai hoàn toàn tốt hay hoàn toàn xấu, ngay cả những người gây đau đớn cũng có vết thương riêng.
  • Văn phong dễ đọc: câu chữ giản dị, không cầu kỳ, nên đọc một mạch rất nhanh.
  • Hy vọng không giả tạo: kết truyện không màu hồng, nhưng vẫn để lại một khe sáng đủ để người đọc thở ra.

Điểm mình chưa thích

Phải nói thẳng: sách rất nặng. Có những chương mình phải gấp lại, đứng dậy đi rót nước rồi mới đọc tiếp. Nếu bạn đang buồn hoặc stress, nên để dành lúc khác.

Nhân vật phản diện đôi lúc bị vẽ khá một chiều, nhất là về cuối, khiến vài đoạn nghe hơi “phim ảnh”. Ngoài ra, vì tác giả là người Afghanistan sống ở Mỹ, góc nhìn đôi khi hướng về độc giả phương Tây, giải thích hơi nhiều những thứ người trong cuộc thấy hiển nhiên. Và với người đọc Việt, một vài tình tiết bi kịch dồn dập khiến mình thấy hơi quá tay.

Cuốn này dành cho ai

Nên đọc nếu bạn:

  • Thích tiểu thuyết giàu cảm xúc, thích khóc theo truyện.
  • Muốn hiểu thêm về phụ nữ trong bối cảnh chiến tranh, bất bình đẳng.
  • Đã đọc Người đua diều và muốn thêm một cuốn của Hosseini.

Không nên đọc nếu bạn:

  • Đang cần sách nhẹ nhàng giải trí cuối tuần.
  • Nhạy cảm với các cảnh bạo hành gia đình.
  • Muốn một cuốn phân tích lịch sử Afghanistan có hệ thống.

So sánh với vài cuốn cùng chủ đề

Cùng tác giả, Người đua diều kể từ góc nhìn hai cậu bé và chủ đề tội lỗi, chuộc lỗi. Cuốn này đổi sang góc nhìn phụ nữ, và theo mình đau hơn, nhưng cũng sâu hơn về tình người.

Nếu muốn một chân dung chiến tranh bằng giọng người thật, Nhật ký Anne Frank là bản ghi chép của một cô bé có thật, nhẹ giọng hơn nhưng cùng cảm giác “sống giữa bóng tối mà vẫn mơ”. Còn Những người khốn khổ của Victor Hugo thì rộng và dài hơn nhiều, có cùng tinh thần cứu rỗi con người qua lòng tốt, nhưng văn phong cổ điển, đòi hỏi kiên nhẫn hơn.

Cuốn nào mình cũng giới thiệu được, nhưng để thấy đời sống phụ nữ dưới áp lực xã hội, Ngàn mặt trời rực rỡ trực diện nhất.

Câu hỏi thường gặp

Ngàn mặt trời rực rỡ có đáng đọc không?

Có, nếu bạn chịu được truyện buồn. Đây là cuốn đọc xong còn đọng lại nhiều ngày, về cách nhìn người phụ nữ và về sức chịu đựng của con người. Nếu bạn cần sách nhẹ đầu, hãy chọn lúc khác.

Ngàn mặt trời rực rỡ có cần đọc Người đua diều trước không?

Không cần. Hai truyện độc lập, nhân vật khác nhau, chỉ chung bối cảnh Afghanistan và giọng văn của Hosseini. Đọc cuốn nào trước cũng được, nhiều người còn bắt đầu từ cuốn này.

Đọc Ngàn mặt trời rực rỡ mất bao lâu?

Tuỳ tốc độ, nhưng văn phong dễ đọc nên mình đọc xong trong khoảng một tuần buổi tối, mỗi ngày vài chục trang. Nếu cuốn theo, bạn có thể đọc hết trong 2-3 ngày.

Có bản tiếng Việt chưa?

Có, sách đã được dịch sang tiếng Việt với tên Ngàn mặt trời rực rỡ và bán ở các nhà sách lớn lẫn sàn thương mại điện tử. Mình khuyên xem nhà xuất bản và bản dịch trước khi mua vì có nhiều đợt tái bản.

Kết luận

Ngàn mặt trời rực rỡ không phải cuốn để đọc cho vui. Nó là cuốn để bạn ngồi yên, thương cho những người phụ nữ ở rất xa mình, rồi thương luôn những người ở rất gần mình mà mình từng vô tâm. Nếu bạn thích kiểu văn học làm người ta mềm lòng, đây là cuốn nên có trên kệ, cạnh Một lít nước mắt nếu bạn từng thích loại truyện như vậy.

Điểm: 4.5/5. Trừ nửa điểm vì nhân vật phản diện hơi một chiều và vài đoạn bi kịch dồn dập; còn lại là một cuốn mình sẵn sàng đọc lại.

Nhận xét và bình luận (0)