Mở đầu
Có cái nghịch lý mà mình từng không hiểu: sao có công ty rất tốt, làm ăn ổn định, nhân viên đông, doanh thu đều — mà mãi vẫn chỉ “tốt” như vậy? Còn một số ít khác thì tự nhiên vượt lên hẳn một tầm, trở thành những cái tên ai cũng nghe qua? Cuốn Từ Tốt Đến Vĩ Đại (tựa gốc: Good to Great) của Jim Collins chính là câu trả lời cho câu hỏi đó, dựa trên một dự án nghiên cứu đồ sộ có thật.
Nội dung chính
Jim Collins và nhóm cộng sự đã soi hơn 1.400 công ty trong 40 năm, rồi tìm ra đúng 11 công ty thật sự “vĩ đại” — từ tốt bứt phá thành những cái tên ngoạn mục và giữ vững ít nhất 15 năm. Rồi họ đối chiếu với những công ty “tương tự” nhưng không làm được điều đó, để tìm ra điểm khác biệt. Kết quả không phải là một mẹo hay chiêu thị, mà là những nguyên tắc sâu và hơi “ngược đời”.
Điều làm mình ấn tượng nhất là mô hình “Con người trước, rồi mới xe buýt”. Nghe thì đơn giản, nhưng Collins khẳng định: công ty vĩ đại không tìm hướng đi trước rồi mới tuyển người lái, mà ngược lại — ức chế đưa người đúng lên xe trước, tháo người chưa phù hợp xuống, rồi mới tìm đường đi. Mình thấy cái này rất đúng khi nghĩ về bất kỳ đội nhóm nào: người chưa sẵn sàng thì giỏi hướng tới đâu cũng lẹt đẹt.
Ảnh: Kampus Production — Pexels
Rồi tới tam giác bay (hedgehog concept) — ý tưởng so sánh con cáo biết nhiều thứ nhỏ, với con nhím chỉ giỏi một trò nhưng siêu giỏi. Công ty vĩ đại đều tìm ra giao điểm của ba vòng tròn: mình giỏi nhất chuyện gì, mình đam mê chuyện gì, và chuyện gì đem lại hiệu quả kinh tế bền vững. Tất cả mọi quyết định sau đó đều xoay quanh giao điểm ấy. Nghe đơn giản mà cực kỳ khó vì ai cũng muốn làm nhiều thứ cùng lúc.
Cảm nhận
Mình đọc cuốn này bằng con mắt của người quan sát thói quen, chứ không phải làm sếp. Hóa ra mấy nguyên tắc doanh nghiệp này áp được cả vào chuyện cá nhân. Cái nghịch lý Stockdale mình thích nhất: người vĩ đại thì vừa giữ niềm tin mãnh liệt rằng “rồi mình sẽ thắng”, vừa thành thật đối diện với hiện thực gay gắt nhất — chứ không phải lạc quan mù quáng. Khi mình đang nản vì một dự án chưa ra gì, cái chân lý này giúp mình bình tĩnh lại hơn nhiều lần.
Cuốn sách hợp với ai đang làm việc nhóm, quản lý, hay người nào muốn hiểu vì sao một tổ chức “đi lên” được. Điểm trừ nhỏ là nó khá dày và nhiều số liệu, đọc lướt thì dễ ngán những đoạn case study lặp đi lặp lại. Nhưng bù lại, toàn bộ luận điểm đều nằm trên dữ liệu thật, không phải chuyện kể sến súa.
Ảnh: Ann H — Pexels
Kết bài
Nếu bạn từng đọc Đắc Nhân Tâm hay 7 Thói Quen và thấy lạc lối giữa công việc đội nhóm, cuốn này là một cú bổ sung cực đáng tin cậy về mặt tầm vĩ mô. Mình chấm 8/10 — một cuốn kinh doanh kinh điển nhiều người nhắc tên nhưng ít người đọc trọn, và thiệt ra phần “cuối cuốn sách” là phần mình áp dụng được nhất. Bạn nghĩ đội nhóm của mình đang ở giai đoạn “tốt” rồi phải chờ thêm một cú bứt phá nào? Đọc xong hãy kể mình nghe nhé.
Bài review sách liên quan