Có bao giờ bạn thấy một ngày trôi qua mà mình làm đủ thứ, nhưng cuối ngày chẳng nhớ nổi mình đã đạt được gì chưa? Mình từng là một con nghiện công việc kiểu đó. Mở laptop, mở 20 tab, vừa trả lời tin nhắn vừa viết code vừa thỉnh thoảng nhấp vô email. Cứ tưởng bận rộn là giỏi, ai ngờ cuối tuần ngồi lại, chẳng có thứ gì ra hồn.
Rồi mình đọc Một Điều Duy Nhất (The One Thing) của Gary Keller và Jay Papasan. Cuốn sách này nhẹ nhàng mà lại đúng trọng tâm cái gốc rễ vấn đề của mình: sự tập trung.
Ý tưởng cốt lõi: “Mọi thứ đều quan trọng như nhau là điều dối trá”
Keller mở đầu bằng một câu hỏi gây chấn động mình:
“Nếu tất cả mọi thứ đều quan trọng như nhau, thì chẳng có gì quan trọng cả.”
Ông nói rằng con người thường mắc bẫy khi nghĩ mình có thể làm được nhiều việc cùng lúc. Nhưng sự thật là đa nhiệm là ảo tưởng — bộ não không làm hai việc cùng lúc, mà chỉ chuyển qua chuyển lại cực nhanh, và mỗi lần chuyển đều tốn năng lượng.
Thay vào đó, sách đề xuất một câu hỏi vô cùng đơn giản mà ai cũng nên tự hỏi mỗi ngày:
“Điều DUY NHẤT mình có thể làm, mà làm xong nó rồi, mọi thứ khác trở nên dễ dàng hơn hoặc không cần thiết hơn, là gì?”
Câu hỏi này gọi là Focusing Question — câu hỏi định tâm. Nghe có vẻ đơn giản, nhưng hỏi mình câu đó mỗi sáng trước khi bắt đầu ngày sẽ thay đổi cách bạn lên kế hoạch hoàn toàn.
Mô hình “4 Thieve” (4 Tên Trộm Năng Suất)
Một phần mình tâm đắc nhất trong sách là chương về 4 thứ đánh cắp năng suất của bạn:
- Thiếu ưu tiên rõ ràng — làm tất cả nghĩa là không làm thứ nào ra hồn.
- Thiếu kỹ năng quản lý thời gian — không phải bạn thiếu thời gian, mà bạn không biết thời gian nên đi đâu.
- Không biết nói “không” — mỗi lần nói “có” với người khác là một lần nói “không” với mục tiêu của mình.
- Sức khỏe không đảm bảo — ngủ thiếu, ăn uống thất thường khiến não bộ không đủ năng lượng để tập trung thật sự.
Đọc tới đây mình giật mình vì thấy đủ cả 4 thằng trong người mình. Nhất là cái chuyện ngủ — mình từng tự hào vì thức khuya làm việc, hóa ra đó chính là lý do mình làm việc cả ngày mà chẳng hiệu quả.
Vì sao mình thích cuốn này
Khoảng thời gian đó mình đang đọc khá nhiều sách self-help kiểu “quản lý thời gian”, nhưng toàn thứ mẹo vặt. Một Điều Duy Nhất khác ở chỗ nó đi thẳng vào một tư duy nền tảng: thay vì cố nhồi thêm việc vào lịch, hãy bỏ bớt đi và chỉ giữ lại điều quan trọng nhất.
Một điểm cộng nữa là cách viết rất dễ đọc. Sách không quá dày, chia thành các phần nhỏ rõ ràng, lý thuyết nào cũng có ví dụ cụ thể đời thường. Mình đọc xong trong hai buổi tối, rồi ngồi lại ghi một tờ giấy câu hỏi định tâm năm nay của mình và dán ngay trên bàn làm việc.
Kết luận
Một Điều Duy Nhất không phải cuốn sách thần thánh biến bạn thành siêu nhân. Nó là một lời nhắc nhở nhẹ nhàng: bạn không cần làm hết mọi thứ, bạn chỉ cần làm tốt một điều quan trọng nhất ở mỗi giai đoạn. Với những ai đang bị công việc bủa vây, chạy đôn chạy đáo mà không biết mình đang đi đâu, mình nghĩ đây là cuốn sách nên đọc.
Điểm mình chấm: 8.5/10. Trừ một chút vì phần giữa sách hơi lặp ý, nhưng những ý chính thì rất đáng giá.
Nếu bạn đang có cả đống việc quá tải, hãy thử dừng lại và tự hỏi mình một câu: điều duy nhất mình nên làm ngay bây giờ là gì?
Bài review sách liên quan