Có những cuốn sách đọc xong mình phải gấp lại, ngồi im một hồi lâu, kiểu như vừa được ai đó ôm một cái và nói: “Mày không hư, không lạ, không có gì cần sửa đâu”. Sức mạnh của người hướng nội (tên gốc Quiet) của Susan Cain là cuốn sách như vậy đối với mình.
Cuốn sách này nói về điều gì
Nghe tựa đề, nhiều người tưởng đây là cuốn sách an ủi người nhút nhát. Nhưng không, Susan Cain làm một việc lớn hơn nhiều: bà lật ngược lại định kiến mà cả nền văn hoá phương Tây đã xây dựng suốt cả trăm năm — cái ý “người thành công là người hoạt bát, nói nhiều, lúc nào cũng tràn đầy năng lượng”.
Bà gọi đó là Đại lý tưởng hướng ngoại (The Extrovert Ideal). Từ trường học đến công ty, ai cũng bị đẩy vào khuôn mẫu ấy: làm việc nhóm thì phải lên tiếng, họp hành thì phải phát biểu, networking thì phải nói chuyện với cả căn phòng. Còn đứa thích ngồi góc phòng suy nghĩ thì bị xem là thiếu kỹ năng, khó hoà đồng.
Ảnh: wal_ 172619 — Pexels
Nhưng điều thú vị nằm ở chỗ: Cain chỉ ra rằng người hướng nội không hề kém cỏi, chỉ là họ hoạt động khác đi. Họ cần ít kích thích hơn, nghĩ sâu trước khi mở lời, và làm việc tốt nhất khi có không gian riêng. Một phần ba đến một nửa dân số là người hướng nội — và nhiều nhà lãnh đạo, nghệ sĩ, nhà khoa học vĩ đại nhất đều nằm trong số đó. Steve Wozniak, người đồng sáng lập Apple, nói thẳng rằng ông không thể sáng tạo trong môi trường thảo luận liên tục — ông cần ở một mình.
Mình thích nhất phần bà phân tích về sinh học: người hướng nội có ngưỡng kích thích thấp hơn, nghĩa là một cuộc họp ồn ào với mười người nói cùng lúc làm họ kiệt sức thật sự, chứ không phải họ “giả vờ mệt”. Đọc tới đây mình gật đầu rối rít: thì ra cái cảm giác kiệt quệ sau mỗi buổi gặp gỡ đông người không phải vì mình yếu đuối.
Ảnh: Bruno Maceiras — Pexels
Đọc xong mình thấy gì
Trước giờ mình cứ nghĩ hướng ngoại mới là “chuẩn”, còn hướng nội là cái tật cần sửa. Mỗi lần nghe ai đó nhận xét “sao ít nói quá”, mình lại tự trách mình. Cuốn sách này cho mình cái quyền được là chính mình, đúng nghĩa đen.
Điều mình tâm đắc nhất: Cain không bảo người hướng nội cố gắng biến thành hướng ngoại. Bà đề nghị sống theo bản năng của mình, nhưng thỉnh thoảng chủ động bước ra khỏi vùng an toàn — bà gọi là “vùng chịu đựng tối ưu” — vì những điều quan trọng trong đời thường nằm ở phía bên kia của sự e ngại. Lời khuyên cân bằng, không cực đoan kiểu “phải thay đổi bản thân” mà cũng chẳng phải “kệ đời, đừng cố gắng gì”.
Cảm nhận chung
Nếu bạn là người hướng nội, cuốn này giống như một cái ôm xác nhận: mình không cần ồn ào mới đáng giá. Nếu bạn hướng ngoại, đọc để hiểu đồng nghiệp, bạn bè, người thương của mình hơn — vì người hướng nội không “khó ưa”, họ chỉ cần được lắng nghe theo một cách khác.
Có một câu trong sách mình nhớ mãi: ai cũng có một khoảng lặng bên trong, kể cả người nói nhiều nhất. Đọc xong mình thấy nhẹ cả người. Chấm 9/10, và chắc chắn mình sẽ đọc lại vào những hôm thấy mình “quá ít nói so với thế giới”.
Còn bạn thì sao — bạn nghiêng về phía nào: thích đông người hay thích một góc yên tĩnh?
Bài review sách liên quan