Hồi đó mình đọc Mắt Biếc xong cứ tưởng đó là đỉnh cao của Nguyễn Nhật Ánh rồi. Ai ngờ đọc tiếp Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ, mình mới thấy ông còn giấu một quả bom khác. Cuốn này ra đời năm 2008, tái bản hơn 65 lần, bán hơn nửa triệu bản, rồi đoạt Giải thưởng Văn học ASEAN — nghe mấy con số đó cũng đủ biết nó đặc biệt cỡ nào.
Cuốn sách viết về cái gì
Truyện xoay quanh bốn đứa trẻ trong một xóm nhỏ: cu Mùi, con Tí sún, thằng Hải Cò và con Tủn. Nhưng cái hay là người kể chuyện không chỉ có một. Lúc thì là “thằng cu Mùi” hồi bé, kể chuyện tụi nó chơi trò gì, cãi nhau chuyện gì, nghĩ ra chiêu trò gì để né bài tập. Lúc thì là “ông Mùi” gần năm mươi tuổi, ngồi nhìn lại tuổi thơ của mình và nhận xét với cái nhìn của một người từng trải.
Chính cái hai giọng kể đan xen đó làm cuốn sách đặc biệt. Có chuyện hồi bé tụi mình thấy là chuyện lớn — bị điểm xấu, bị ba mẹ la, không được đi chơi — thì ông Mùi già nhìn lại và thấy nó buồn cười. Nhưng ngược lại, có những chuyện hồi bé tưởng chừng nhỏ xíu, thì đến già nhìn lại mới thấy nó quan trọng thật sự.
Điều làm mình “à ra”
Trang bìa cuốn sách có ghi câu này, mà mình đọc xong đứng hình luôn: “Tôi viết cuốn sách này không dành cho trẻ em. Tôi viết cho những ai từng là trẻ em.”
Nghe thì đơn giản, nhưng nghĩ lại mới thấm. Vì đúng thiệt — trẻ con đọc cuốn này chắc chỉ thấy mấy trò nghịch ngợm buồn cười. Còn người lớn đọc, tự nhiên thấy mình trong đó. Nhớ hồi đó mình cũng từng nghĩ lớn lên sẽ làm được đủ thứ, sẽ không bao giờ thành cái kiểu người lớn hay la rầy con nít. Giờ nhìn lại, mình thấy mình cũng đang dần thành… người lớn mà hồi nhỏ mình từng không muốn làm.
Có đoạn ông Mùi nói đại ý rằng tuổi thơ không phải là nơi để quay về, mà là thứ mình mang theo suốt đời. Mình thích cách nói đó. Vì ai cũng nghĩ tuổi thơ là quá khứ, là thứ đã qua rồi. Nhưng thật ra nó vẫn còn đó, trong cách mình cười, cách mình sợ hãi, cách mình nhìn thế giới.
Cảm nhận của mình
Điểm cộng lớn nhất của cuốn này là đọc nhẹ nhàng mà không hề nông. Nguyễn Nhật Ánh viết về trẻ con, nhưng ông không tô hồng tuổi thơ. Tụi nhỏ trong truyện cũng có những nỗi buồn thật: sợ bị bạn bè chê, sợ ba mẹ thất vọng, sợ mình không bằng tụi bạn. Những cảm xúc đó không khác gì cảm xúc của người lớn — chỉ là nó được gói trong một thân xác nhỏ hơn mà thôi.
Có đoạn mình đọc mà cười suốt — tụi nhỏ tụ tập lập ra “chính phủ” riêng của tụi nó, ban hành luật riêng để… khỏi phải làm bài tập. Nghe vô lý nhưng mà hợp lý ghê. Vì hồi đó mình cũng từng nghĩ y như vậy: sao người lớn cứ bắt mình học mấy thứ mà mình thấy chẳng liên quan gì tới cuộc đời mình.
Kết
Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ không phải cuốn sách để “học” điều gì. Nó là cuốn sách để ngồi xuống, thở ra, và nhớ lại mình từng là ai trước khi mình trở thành người lớn. Nếu bạn đang thấy đời người lớn mệt quá, nên tìm cuốn này đọc một lần — như kiểu xin một vé về thăm lại ngày xưa vậy đó.
Mình chấm 9/10. Trừ một điểm vì mình ước gì nó dài thêm chút nữa, đọc xong thấy tiếc hùi hụi.
Còn bạn — nếu có một vé về tuổi thơ, bạn sẽ quay về hồi bao nhiêu tuổi?
Bài review sách liên quan