Mình nhớ hồi còn đi làm, có hôm tình cờ nghe mấy đồng nghiệp nhận xét vu vơ về mình. Chuyện nhỏ thôi, vậy mà mình ôm cái tự ái đó cả tuần, suy đi tính lại tới mức ăn không ngon ngủ không yên. Giờ nghĩ lại thấy mắc cười ghê — nhưng hồi đó mình đâu có biết, tất cả chỉ vì mình chưa học được bài học trong Bốn Thỏa Ước.
Bốn Thỏa Ước (The Four Agreements) của Don Miguel Ruiz là cuốn sách mình đọc muộn mà tiếc nhất. Sách ra từ năm 1997, bán hơn 15 triệu bản, nằm trong best-seller của New York Times hơn một thập kỷ — vậy mà tới năm nay mình mới cầm lên đọc. Tác giả là người Mẹ (Mexico) thuộc dòng dõi Toltec, gói gọn trí tuệ cổ xưa của dân tộc mình vào bốn nguyên tắc sống cực kỳ đơn giản.
Ảnh: Ekam Yogashala — Pexels
Bốn thỏa ước là gì?
Thỏa ước thứ nhất — Nói năng đúng lời (Be impeccable with your word). Lời nói của mình có sức mạnh ghê lắm. Đã hứa thì giữ, đã nói xấu ai thì tự hại chính mình trước. Ruiz chỉ ra cách mình nói với chính bản thân còn quan trọng hơn lời nói với người khác — mỗi lần tự chửi mình ngu, mình dở, là mình đang ký một thỏa ước hủy hoại chính mình.
Thỏa ước thứ hai — Đừng xem nhẹ chuyện cá nhân (Don’t take anything personally). Cái này mình tâm đắc nhất. Mọi thứ người khác nói về mình, thật ra đều nói về họ. Khi ai khen hay chê, họ đang phản chiếu thế giới bên trong của họ, không phải của mình. Mình hiểu được điều này sớm hơn thì cái tuần tự ái hồi đó đã không tồn tại.
Thỏa ước thứ ba — Đừng giả định (Don’t make assumptions). Người mình có câu “đoán mò ăn cơm nguội” — Ruiz nói y vậy. Bao nhiêu hiểu lầm, cãi vã trong tình yêu lẫn công việc đều bắt nguồn từ chuyện mình tự bịa ra câu chuyện trong đầu rồi tin nó là thật. Cách chữa đơn giản không ngờ: thắc mắc thì hỏi, đừng đoán.
Thỏa ước thứ tư — Luôn làm hết sức mình (Always do your best). Chữ “hết sức” ở đây linh hoạt lắm — hết sức hôm nay không giống hết sức của một ngày mệt mỏi. Điều quan trọng là mình biết mình đã cố hết khả năng trong hoàn cảnh đó, không hối hận, không dằn vặt.
Cảm nhận của mình
Điều làm mình ấn tượng là sách không hề giáo điều. Ruiz không bắt mình thành thánh nhân, mà chỉ nhắc rằng mọi đau khổ đều đến từ những “thỏa ước” mình ký với chính mình từ hồi nhỏ — bị dạy là phải ngoan, phải giỏi, phải đẹp, phải được người khác công nhận. Bốn thỏa ước mới là bốn lời hứa giúp mình “ký lại hợp đồng” với cuộc đời theo hướng nhẹ nhàng hơn.
Ảnh: Markus Winkler — Pexels
Đọc xong mình thử áp dụng thỏa ước thứ hai trước — thiệt tình là đời nhẹ đi hẳn. Ai nói gì, mình nghe rồi để đó, không tự ôm vô người nữa. Không phải vô cảm đâu, mà là biết cảm xúc của mình không nhất thiết phụ thuộc vào lời người khác.
Sách mỏng, đọc một buổi chiều là hết, nhưng để sống được bốn thỏa ước thì cả đời chưa chắc đã xong. Mình nghĩ cuốn này nên đọc lại mỗi năm một lần, kiểu nhắc bản thân nhớ những lời hứa cơ bản nhất với chính mình.
Còn bạn thì sao? Trong bốn thỏa ước, bạn thấy cái nào khó thực hiện nhất? Mình cá là đa số sẽ chọn “đừng giả định” — đúng không mấy bạn? 😄
Bài review sách liên quan