Bài Giảng Cuối Cùng – bài giảng của một người sắp ra đi, nhắn gửi cho người còn ở lại

Mở đầu

Có những cuốn sách đọc xong bạn chỉ gật gù “hay thiệt”, nhưng cũng có những cuốn khiến bạn phải gấp sách lại ngồi nghĩ ngợi thật lâu. Với mình, “Bài Giảng Cuối Cùng” (tựa gốc: The Last Lecture) của Randy Pausch thuộc hẳn vào nhóm thứ hai.

Tác giả của cuốn sách này là một giáo sư khoa học máy tính ở Đại học Carnegie Mellon. Nhưng đừng nhầm lẫn — đây không hề là một cuốn sách kỹ thuật khô khan đâu. Đây là cuốn sách về cuộc đời, về ước mơ, và về cách một người đối diện với cái chết khi mới chỉ ngoài bốn mươi.

Chuyện gì đã xảy ra

Tháng 9 năm 2007, Randy Pausch, khi ấy 46 tuổi và đang mang trong mình căn bệnh ung thư tuyến tụy giai đoạn cuối, đã đứng lên giảng một bài giảng mang tên “Thật sự đạt được ước mơ thời thơ ấu”. Ông có khoảng vài tháng để sống. Bài giảng đó được ghi lại, lan truyền khắp thế giới, và sau đó trở thành cuốn sách này.

Điều khiến mình xúc động là thái độ của ông. Randy không đến để khóc lóc, oán trách số phận. Ông đến để kể về những ước mơ hồi nhỏ của mình — muốn bay vào không gian, muốn chơi cho giải bóng bầu dục quốc gia, muốn làm việc cho Disney — và những bài học ông rút ra dọc đường.

Những điều mình tâm đắc

Bức tường gạch tồn tại để cản những người không thật sự muốn đến nơi đó. Câu này đúng là mình nhớ nhất. Randy kể rằng ông thất bại mấy lần trong giấc mơ làm tại Disney, nhưng rồi ông nhận ra: những bức tường gạch trong đời không phải để cản trở bạn, mà để lọc ra những ai đủ quyết tâm. Nghe đơn giản mà xốc lại tinh thần ghê luôn.

Chơi hay thì ai cũng được, nhưng chọn đúng đội mới là thứ quyết định. Ông kể hồi nhỏ muốn vào đội bóng nhưng bị loại suốt. Đến khi lớn, ông nhận ra các huấn luyện viên khi ấy đâu chỉ dạy bóng đá — họ dạy cả cách làm người, cách đối mặt thất bại. Đôi khi những điều tưởng chừng tao chán nhất lại là thứ quý giá nhất.

Không gì thay thế được thời gian với những người mình thương. Đây là phần mình nghẹn lại khi đọc. Randy viết cuốn sách này chủ yếu cho ba đứa con còn nhỏ của ông, để sau này khi chúng đọc lại, chúng biết rằng người cha không kịp chứng kiến chúng lớn lên ấy đã yêu chúng nhiều đến nhường nào.

Cảm nhận của mình

Mình không khóc khi đọc cuốn này, nhưng mình đã phải dừng lại rất nhiều lần. Điều ám ảnh mình nhất không phải là cái chết của tác giả, mà là bởi vì ông đã sống sao mà trọn vẹn và ý thức đến vậy. Randy không đợi đến lúc bị bệnh mới học cách trân trọng cuộc sống. Ông đã sống như thể mọi ngày đều là bài giảng cuối cùng từ rất lâu rồi.

Cuốn sách này không phải để dạy bạn làm giàu hay thành công theo nghĩa thông thường. Nó nhắc bạn về những thứ căn bản hơn: gia đình, ước mơ, và việc dùng thời gian mình có vào những điều thật sự đáng.

Nếu bạn đang chễnh mãng với cuộc sống của mình, nếu bạn quên mất hồi nhỏ mình từng mơ gì — mình nghĩ cuốn này đáng để bạn dành một buổi tối. Đọc mà không khỏi tự hỏi: “Ngày mai mà mình ra đi, thì hôm nay mình đã sống đủ chưa?”

Đánh giá của mình: ⭐⭐⭐⭐⭐ (5/5)

Bài viết thuộc chuyên mục review sách trên blog https://matbiec.net/review-sach/bai-giang-cuoi-cung